Ordu’nun Sessiz Çöküşü! – Şehrin Işıkları

Ordu'nun Sessiz Çöküşü!

Yazan: SEGE / 2025 / Esas alınıp yayınlanmıştır.

Şehrimiz, temel altyapı ve kurumsal kapasitesi bulunduğu halde,
sosyo-ekonomik göstergelerin büyük bölümünde Türkiye ortalamasının altında kalıyor.
Konuya bir başlık koymaya kalksak şöyle denilebilir:
“HER ŞEYİ OLAN, HİÇBİR ŞEYE DÖNÜŞEMEYEN ORDU”

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

ORDU İLİ SOSYO-EKONOMİK GELİŞMİŞLİK ANALİZ RAPORU

(SEGE-2025 Esas Alınarak)

• Türkiye Geneli Sıralaması: 54.

• SEGE-2025 Endeks Değeri: –0,312

• Gelişmişlik Kademesi: 5. Kademe (Beşinci Kademe Gelişmiş İller)

1. GİRİŞ

Bu rapor; T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2025) verileri temel alınarak, Ordu ilinin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin bütüncül biçimde analiz edilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Analiz; SEGE-2025 çalışmasında kullanılan 8 ana boyut ve 52 gösterge çerçevesinde Ordu ilinin mevcut durumu, göreli konumu, güçlü ve gelişime açık alanları ile politika çıkarımlarını kapsamaktadır.

2. ORDU İLİNİN SEGE-2025 GENEL KONUMU

2.1. Genel Sıralama ve Kademe

• Türkiye Geneli Sıralaması: 54.

• SEGE-2025 Endeks Değeri: –0,312

• Gelişmişlik Kademesi: 5. Kademe (Beşinci Kademe Gelişmiş İller)

SEGE-2025 sonuçlarına göre Ordu ili, Türkiye genelinde orta-alt gelişmişlik düzeyini temsil eden beşinci kademe iller arasında yer almaktadır. Bu kademe; sosyo-ekonomik göstergelerin büyük bölümünde Türkiye ortalamasının altında kalan, ancak temel altyapı ve kurumsal kapasitesi bulunan illerden oluşmaktadır.

3. ALT BOYUTLAR İTİBARIYLA ORDU İLİ ANALİZİ

SEGE-2025 çalışmasında iller aşağıdaki sekiz ana boyut üzerinden değerlendirilmiştir. Ordu ili bu çerçevede aşağıda özetlenen bir profil sergilemektedir.

3.1. Demografi

• Kırsal nüfus oranı yüksek,

• Net göç hızı uzun yıllardır negatif,

• Genç nüfusun eğitim ve istihdam amacıyla il dışına yönelimi belirgindir.

Bu yapı; ilin üretken nüfus kapasitesini sınırlamakta, yaşlı nüfus oranının artmasına yol açmaktadır.

3.2. İstihdam

• Tarım sektörü istihdamda belirleyici konumdadır (özellikle fındık temelli yapı),

• Sanayi ve hizmet sektörlerinin toplam istihdam içindeki payı sınırlıdır,

• İşgücüne katılım ve istihdam oranları Türkiye ortalamasının altındadır.

Bu durum, ilin ekonomik çeşitliliğinin zayıf olduğuna işaret etmektedir.

3.3. Eğitim

• Ortaöğretim ve yükseköğretime erişim imkânları mevcut olmakla birlikte,

• Nitelikli insan kaynağının ilde tutulması konusunda zorluklar yaşanmaktadır,

• Eğitim çıktılarının yerel ekonomik faaliyetlere yeterince yansımadığı görülmektedir.

3.4. Sağlık

• Temel sağlık altyapısı yeterlidir,

• Ancak sağlık hizmetlerine erişimde kırsal-merkez farkı belirgindir,

• Nüfusun yaşlanma eğilimi, sağlık hizmetleri üzerindeki baskıyı artırmaktadır.

3.5. Rekabetçi ve Yenilikçi Kapasite

• Ar-Ge, yenilikçilik ve patent göstergeleri düşük seviyededir,

• OSB’lerin ve sanayi kümelenmelerinin sınırlı kapasitesi bulunmaktadır,

• Girişimcilik ekosistemi yeterince gelişmemiştir.

Bu boyut, Ordu ilinin SEGE sıralamasını aşağı çeken temel alanlardan biri olarak öne çıkmaktadır.

3.6. Mali Göstergeler

• Kişi başına düşen gelir, vergi tahsilatı ve banka mevduatları Türkiye ortalamasının altındadır,

• Ekonomik faaliyetlerin büyük kısmı düşük katma değerli sektörlerde yoğunlaşmaktadır.

3.7. Erişilebilirlik

• Karadeniz Sahil Yolu ve Ordu-Giresun Havalimanı ilin bölgesel erişilebilirliğini artırmıştır,

• İç kesimlerle bağlantı ve lojistik entegrasyon hâlen geliştirilmesi gereken alanlardır.

3.8. Yaşam Kalitesi

• Doğal çevre, yaylalar ve kıyı alanları önemli avantajdır,

• Kentsel sosyal donatı, kültür-sanat ve nitelikli istihdam olanakları sınırlıdır,

• Yaşam kalitesi göstergeleri orta düzeydedir.

4. KARADENİZ BÖLGESİ VE BENZER İLLERLE KARŞILAŞTIRMA

Ordu ili;

• Giresun, Tokat, Sinop, Bartın gibi Karadeniz illeriyle aynı gelişmişlik kademesinde,

• Samsun ve Trabzon gibi bölgesel merkezlerin gerisinde,

• Ancak Doğu Karadeniz ve İç Anadolu’nun bazı illerinin önünde yer almaktadır.

Bu durum Ordu’nun potansiyeli olan ancak ivme kazanamamış bir il konumunda olduğunu göstermektedir.

5. GENEL DEĞERLENDİRME

SEGE-2025 sonuçları çerçevesinde Ordu ili;

• Tarım ağırlıklı ekonomik yapısı,

• Göç veren demografik profili,

• Sınırlı sanayi ve yenilikçilik kapasitesi

nedeniyle beşinci gelişmişlik kademesinde yer almaktadır.

Buna karşılık;

• Doğal kaynaklar,

• Tarımsal üretim potansiyeli,

• Ulaşım altyapısındaki gelişmeler

ilin doğru politika ve projelerle üst kademelere taşınabileceğini göstermektedir.

6. POLİTİKA VE PLANLAMA AÇISINDAN ÇIKARIMLAR

Ordu ilinin SEGE-2025 verileri doğrultusunda gelişmişlik düzeyini artırmaya yönelik temel öncelikler şunlardır:

1. Tarımsal üretimde katma değer artışı (işleme, markalaşma, kooperatifleşme),

2. Kırsal kalkınma ve genç nüfusu ilde tutmaya yönelik istihdam politikaları,

3. Rekabetçi ve yenilikçi kapasitenin güçlendirilmesi,

4. Kırsal-kentsel hizmet farklarının azaltılması,

5. Bölgesel merkezlerle (Samsun-Trabzon) entegrasyonun artırılması.

SONUÇ OLARAK;

SEGE-2025 verileri, Ordu ilinin mevcut durumunu net biçimde ortaya koymakta; aynı zamanda hedefli, veri temelli ve yerel dinamiklere dayalı politikalarla gelişmişlik basamaklarında yükselme potansiyeline sahip olduğunu açıkça göstermektedir.